Imiteren van je concurrent, hoe ver mag je gaan?

Door ArnoudEngelfriet op 26 maart 2009

Trefwoorden: .

Het sleutelwoord voor een goede site is en blijft goede content. Veel mensen hier bouwen webwinkels voor allerlei artikelen. Wat is dan goede content? Inderdaad, productomschrijvingen, fotootjes en een goede categorie/tagstructuur zodat mensen je producten kunnen vinden en je goed gevonden wordt op de producttermen. Maar ga je dat voor elke winkel opnieuw schrijven? Zeg eens eerlijk, wie hier heeft er nog nooit een producttekstje of foto geleend van de concurrent?

Nou is één tekstje nog tot daar aan toe, maar volgens De Roode Roos maakte haar concurrent De Rooij het wel heel erg bont. De layout en indeling was overgenomen, de productbeschrijvingen waren letterlijk hetzelfde en de foto’s waren ook gekopieerd. De Rooij vond dat onzin: de tekstjes komen uit het VIG-Vademecum, een standaardwerk voor dit soort producten, de foto’s zijn niet beschermd en iedereen hanteert dat soort layouts. Afijn, dat werd dus een rechtszaak, en wel eentje met een paar mooie lessen voor andere webbouwers.

In het vonnis kijkt de rechter eerst naar de site als geheel. Heeft Roode Roos rechten op haar website-layout? Tsja. Een webwinkel met links categorieën, in het midden productinformatie en rechts nog wat nuttige knoppen en vakjes is volstrekt standaard zou ik zeggen. Maar, zo zegt de rechter, je zou wat kunnen spelen met tabjes, eigen rubrieken of positionering van afbeeldingen ten opzichte van tekst. Dus het zou kunnen, maar dan moet de concurrent wel net die creatieve dingetjes overnemen. En dat was hier niet het geval.

orthomoleculair voedingssupplement Imiteren van je concurrent, hoe ver mag je gaan?Voor wat betreft de productfoto’s: een product zo duidelijk mogelijk op een witte achtergrond fotograferen geeft je nog geen auteursrecht op de foto. Ook al heb je soms zeven foto’s nodig voordat je een bruikbare foto hebt. (Heel wat minder dan bij modelfotografie, maar vitaminepillen lopen zelden weg natuurlijk.) Daar is niets creatiefs aan, en je moet toch enige mate van kunstzinnigheid in een foto leggen om er auteursrecht op te krijgen.

De Roode Roos wees nog op recente rechtspraak over huizensites, waarbij de makelaars hun auteursrecht op hun “producten”, te koop staande huizen, wel degelijk konden gebruiken. Maar die vergelijking ging niet op: een foto van een huis moet dat huis zo aantrekkelijk mogelijk over laten komen, “hetgeen enige creativiteit kan vergen” (heet dat dan droogjes). Bij een foto van een potje pillen gaat het om de objectieve weergave. Dit is het potje en zo ziet het deksel eruit. Weinig mensen worden verliefd op een homeopathische neusdruppel, maar kunnen wel in 1 oogopslag verliefd worden op een huis. Dus nee, die productfoto’s zijn echt niet beschermd.

De Roode Roos heeft nu dan ook duidelijker haar logo over de producten geplakt, en volgens mij zelfs een aantal foto’s al vervangen door meer kunstzinnig gepositioneerde producten. Daarmee hebben ze auteursrecht op die foto’s.

Toen de productinformatie. Daar werd het pijnlijk voor De Rooij. Men bleek namelijk niet uit het Vademecum geput te hebben, maar letterlijk van de site van de Roode Roos overgenomen te hebben. Tot en met de spelfouten aan toe, en er waren zelfs copy/paste-artefacten te zien. Windows heeft bijvoorbeeld de onhebbelijkheid om slimme apostrofjes naar rare tekens om te zetten bij het knip&plakwerk, en dat was te zien op de site van De Rooij.

Auteursrecht zat er niet op die teksten, want ook die teksten waren puur zakelijk en objectief. Ingrediënten, bijwerkingen, verpakkingsgrootte enzovoorts. Dat mag je op zich best overnemen. Maar daar zit toch een grens aan: als je andermans feitelijke teksten integraal overneemt, schend je de ‘geschriftenbescherming’, een raar gedrocht binnen het auteursrecht dat allang afgeschaft had moeten zijn maar het om onbegrijpelijke redenen niet is. Sorry, ik dwaal af.

Als laatste nog het databankenrecht. Wie een databank bouwt en daarbij flink investeert qua tijd of geld heeft daarmee een beschermde databank. Nou kun je ook flink investeren in een webwinkel, maar daarmee heb je nog geen beschermde databank.

Alles bij elkaar dus een aantal nuttige lessen:

  • Website-layouts kunnen beschermd zijn, maar die bescherming geldt dan alleen voor je eigen creatieve toevoegingen op de vele standaard templates en layoutstructuren.
  • Productfoto’s die alleen objectief het product laten zien (“doos op witte achtergrond”) zijn vrij van auteursrecht. Pas als er kunstzinnige dingen in foto’s opduiken, zijn ze beschermd (“doos met schaduwspel op grijsblauwe achtergrond met blonde jongedame die verleidelijk de camera inkijkt”).
  • Teksten die alleen feitelijke zaken bevatten over je producten (en dus zonder ronkend taalgebruik of grappig bedoelde tussenhaakjesopmerkingen) zijn ook vrij van auteursrecht.
  • Al te gretig copy&pasten van de concurrent moet je ook weer niet doen. En als je het doet, let dan op dat je geen typefouten meekopieert en dat je apostrofs en gedachtestreepjes de route door het Windows klembord overleven.
  • Als je zegt dat je teksten uit een openbare bron overneemt, doe dat dan ook echt.
  • Een webwinkel is geen databank. Pas als je website gestructureerd en doorzoekbaar brokjes informatie aanbiedt (huizenadvertenties, voetbalscores, verwijzingen naar tweedehands auto’s, heel internet), mag je gaan zwaaien met de Databankenwet.
  • Plaatjes toevoegen in een blogpost op Netters werkt niet.

Wat vinden jullie van de twee websites? (De Roode Roos en De Rooij). Webwinkels van dertien-in-een-dozijn? Of zit er bij De Roode Roos toch echt wel iets bijzonders?

Je kunt een reactie, achterlaten of een trackback van uw eigen site.

11 Reacties op “Imiteren van je concurrent, hoe ver mag je gaan?”

  1. just Guido

    Weinig mensen worden verliefd op een homeopathische neusdruppel…

    Wehehehe. =D

    Ik vind het puntje over de productteksten wel interessant. Als het inderdaad een droog lijstje is met eigenschappen, dan lijkt het me niet strafbaar. Maar zodra je er echt zelf een verhaaltje neer zet, zou ik het ook sneu vinden als iemand anders dat zonder problemen mag gaan gebruiken.

    Dus het enige dat ze hebben gewonnen zijn een paar wijze lessen en een flinke rekening van de advocaat?

    Reageer
  2. MacSeth

    Arnoud,

    Allereerst: weer een topartikel van jouw hand :D

    Ik zit wel met een prangende vraag:

    Hoe zit het eigenlijk met affiliates van bedrijven? Een merchant geeft namelijk een bedrijf toestemming om producten/diensten van dat bedrijf te promoten.

    Stel dat ik affiliate ben van een autosite… en ik zou daar teksten van overnemen (omdat het onzinnig is om voor 1000 occasions zelf te schrijven)… is dat dan net zo zwaar als bij het overnemen van “concurrent” zijn tekst?

    Greetz Seth

    Reageer
  3. DennisWijnberg

    Ik zou dat eerst proberen af te kaarten met de dealer zelf. Die heeft er ook belang bij dat jij goede teksten hebt, meer conversie = meer inkomsten. Maak hem dat duidelijk :)

    Reageer
  4. Spenk

    Wow, heb me speciaal even geregistreerd om te zeggen wat een goed artikel ik dit vind. Duidelijk uiteengezet over het hoe en waarom. De informatie over auteursrecht is voor mij ook wel interessant, voor m’n blog.

    Reageer
  5. ArnoudEngelfriet

    Dank dank dank :)

    Formeel ligt het met auteursrecht hetzelfde bij merchants als bij willekeurige derden. Alleen zou je denk ik wel minder snel juridische problemen moeten verwachten. Jij verkoopt zijn spullen en dan lijkt het me redelijk dat je ook zijn teksten gebruikt. (Hoewel, duplicate content en zo, maar dat weet jij beter dan ik.)

    Je zou het voor de zekerheid even kunnen vragen natuurlijk. Maar ik zou niet weten wat men erop tegen zou hebben.

    Soms krijg je als affiliate/reseller uitgebreide contracten, waar dit soort dingen in geregeld kunnen zijn. En er kunnen ook rare dingen in staan: zo schijn je als Herbalife-reseller geen prijzen meer op je website te mogen tonen, dat moet achter een wachtwoord.

    Reageer
  6. Wieger Waardenburg

    Goed artikel! Een behoorlijk onderbelichte kant van de Internetmedaille wordt hiermee belicht.

    De websites van de twee bedrijven in kwestie vind ik (als reactie op je laatste vraag) erg 13-in-een-dozijn. Maar dat is op zich ook logisch, gezien de melding onderaan: ‘Powered by OsCommerce’.

    De zoekmachine optimalisatie van deze sites is trouwens alles behalve indrukwekkend :-).

    Reageer
  7. Chris de Jong

    Beide LICHT aangepaste OsCommerce sites en dan maar bleren over o.a. de layout……triest VAN BEIDE!
    Zou zeggen: knal een coole layout erover en voila?!
    Daarnaast ook nog even de oscommerce header_tags + seo_url contri eroverheen flikkeren en je concurrentie is vaja con dios…..het is zoooo simpel……..
    Waarom niet de SEO strijd aangaan met je concurrent maar wel naar de rechtbank stappen…..investeer dat geld in SEO!! Roep zelf altijd: als je overtuigd ben van je eigen kunnen hoef je niet bang te zijn voor concurrentie!
    Heb zelf zeer veel oscommerce sites gemaakt en vindt bovenstaand verhaal dan ook errrrrg triest…..
    latex
    Chris

    Reageer
  8. seoshop

    Er is niet vervelender dan concurrenten die zonder moeite alles kopiëren. Ik heb het nu een aantal keer meegemaakt, met name engels of duitse teksten vinden ze nogal aantrekkelijk (waarvoor ik 7000 euro aan vertaling betaal!)

    Wil je dit checken, dat kan:
    http://www.copyscape.com/

    Reageer
  9. Landeweerd

    Zelf vindt ik vooral het foto argument opvallend. Wanneer ik een mooie foto van een tv of andere gadget zie kan ik wel degelijk verliefd worden. Terwijl ik dit met huizen minder heb. Naar mijn idee is dit dus erg persoonlijk, er zijn vast ook mensen die verliefd worden op het design van een potje oogdruppels ;).

    Reageer
  10. Chris de Jong

    m.a.w. Ik heb geen gevoel in m’n flikker dus zijn ALLE online afbeeldingen van MIJ MIJ MIJ!!
    m.a.w. afbeelding staat op MIJN monitor DUS is die van MIJ!!
    wat een grap………

    Reageer
  11. Krek

    Op je vraag: “Wie heeft er nog nooit een tekst of foto geleend van de concurrent?” antwoord ik volmondig: “Ik.”

    Als tekstschrijver ben ik tegen elke vorm van plagiaat. Zelfs het stelen van beschrijvende teksten (die iemand toch ooit heeft zitten intikken) zou ik diefstal willen noemen.

    Als je geld wilt verdienen met een site, bedenk dan zelf iets. Onderscheid je van de concurrent met originele, authentieke, frisse en creatieve teksten. Schakel desnoods een goede copywriter in.

    Wil je een plaatje van een andere site gebruiken, plaats dan een link naar die site terug, als bedankje. Wil je teksten overnemen, overleg dan over de voorwaarden.

    Het is mij diverse malen overkomen dat concurrenten mijn ideeën en teksten hebben gepikt. Dat is zeer wrang en bitter, en zelfs als ik ze niet voor het gerecht kan dagen, zal ik toch geen gelegenheid voorbij laten gaan om juist deze concurrenten een hak te zetten.

    Bovendien schiet je niks op met teksten kopiëren, want Google geeft het origineel voorrang en zet duplicaten altijd ergens achterin de resultaten. Terecht.

    Ernstige RSI aan de plagiatoren!

    Wat ik overigens mis in dit artikel is de afloop. Wie won de rechtszaak en wat was de straf voor de verliezer?

    Reageer

Reageer!